<\/p>\n
<\/p>\n
Alaca\u011f\u0131n Teminat Ama<\/strong>\u00e7<\/strong>l\u0131 Temliki<\/strong><\/p>\n Av. Berhudan H\u00fcseyin Say\u0131m<\/strong><\/p>\n I\u0307stanbul, 2020<\/strong><\/p>\n <\/a>KISALTMALAR<\/p>\n A<\/strong>\u00dcHFD\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : <\/strong>Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi<\/p>\n bkz. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : <\/strong>Bak\u0131n\u0131z<\/p>\n \u0130\u00dcHFM\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : <\/strong>\u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131<\/p>\n SBF\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : <\/strong>Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi<\/p>\n TBB\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 :<\/strong> T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi<\/p>\n TBK\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : <\/strong>6098 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu<\/p>\n TMK\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : <\/strong>4721 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u00a0<\/strong><\/p>\n Yarg. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : <\/strong>Yarg\u0131tay<\/p>\n Vd.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 : <\/strong>Ve devam\u0131<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n D\u00fczenlemelerle var olan teminat anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n uygulamada yer alan bir tak\u0131m ili\u015fkilere g\u00fcvence vermekte yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle insanlar\u0131n yak\u0131n ili\u015fkiler \u00e7er\u00e7evesinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde, \u00f6rf ve adet hukukunun da getirisi ile insanlar inan\u00e7 ili\u015fkisi i\u00e7erisinde teminat verme\u00a0 y\u00f6ntemi edinmi\u015flerdir[1]<\/sup><\/a>. Bu noktada m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n getirdi\u011fi bir tak\u0131m edinimlerin, bir ba\u015fkas\u0131na, teminat ama\u00e7l\u0131 olarak borcun \u00f6dendi\u011fi taktirde kendilerine tekrar temell\u00fck edilmesi kayd\u0131 ile devredildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Uygulamada alaca\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k rehin tesis etmek yerine alaca\u011f\u0131n temin ama\u00e7l\u0131 temlik edilmesine s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurulmaktad\u0131r. \u00d6zellikle kredi kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan, daha \u00e7ok m\u00fc\u015fteriye ula\u015fabilmek, riskleri de azaltabilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fczenleme d\u0131\u015f\u0131 bir teminat yolu olan teminat ama\u00e7l\u0131 inan\u00e7l\u0131\u00a0 i\u015flemler olduk\u00e7a tercih edilmektedir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n konusu olan alaca\u011f\u0131n teminaten temliki de bu yollardan birisidir. Bu temlik yolunda, a\u015fa\u011f\u0131da daha geni\u015f\u00a0 kapsaml\u0131 a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere bir taraf, di\u011fer tarafa bir alaca\u011f\u0131 akdi ili\u015fkiye dayanarak devretmeyi, di\u011fer taraf da bu inan\u00e7 ili\u015fkisinin tesis etti\u011fi amaca uygun olarak kullanmay\u0131 ve \u015fartlar ger\u00e7ekle\u015firse alaca\u011f\u0131 tekrar devredene iade etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olmay\u0131 taahh\u00fct etmektedir.<\/p>\n <\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, teminaten temlik kurumunun i\u00e7inde bulundu\u011fu hukuki stat\u00fc olan inan\u00e7l\u0131 i\u015fleme ve \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n esas konusu olan teminaten temlik ile olan ili\u015fkisine, ikinci b\u00f6l\u00fcmde ise teminaten temlikin tan\u0131m\u0131na, konusuna ve benzer i\u015flemlerden fark\u0131na de\u011findik, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise unsurlar\u0131na, taraflar\u0131n hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ve uygulanacak h\u00fck\u00fcmleri anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Konunun d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmamak i\u00e7in, klasik bor\u00e7lar hukuku teorilerini ve her hukuk\u00e7u taraf\u0131ndan bilindi\u011fi varsay\u0131lan hususlara sadece konumuzla ilgili oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011finerek, \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sadele\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n \u0130nan\u00e7l\u0131 i\u015flem, devralan\u0131n devredilecek olan hakk\u0131 taraflar aras\u0131ndaki anla\u015fmaya g\u00f6re kullanmay\u0131 ve hatta gerekti\u011finde gerekti\u011fini geri vermeyi, devredenin ise, bu hakk\u0131 bu inanca g\u00f6re devretmeyi taahh\u00fct etti\u011fi i\u015flemdir[3]<\/sup><\/a>. Elbette bu i\u015flemlerde bir inanan ve bir de inan\u0131lan ki\u015fi olmak \u00fczere iki ki\u015fi bulunmaktad\u0131r[4]<\/sup><\/a>. Bu ki\u015filer ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015fi olabilir[5]<\/sup><\/a>. Ayr\u0131ca i\u015flemin do\u011furdu\u011fu kazan\u00e7 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015fi lehine de olabilir[6]<\/sup><\/a>. Bu i\u015flemin konusu devredilebilir nitelikteki t\u00fcm haklar olabilmektedir[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Bu ili\u015fkide, ilki inan\u00e7 anla\u015fmas\u0131n\u0131n konusunu olu\u015fturan hakk\u0131n veya alaca\u011f\u0131n devrini sa\u011flayan tasarruf i\u015flemi, di\u011feri ise inan\u00e7 konusunu temel alan inan\u00e7 anla\u015fmas\u0131 olmak \u00fczere i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki i\u015flem bulunmaktad\u0131r[8]<\/sup><\/a>. S\u00f6z konusu bu devredilen hak veya alacak ise inan\u00e7 konusunu olu\u015fturmaktad\u0131r[9]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Bu ili\u015fkide bahsetti\u011fimiz ilk i\u015flem olan tasarruf i\u015flemi, temlike konu olan \u015feyin inan\u0131lana kazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar[10]<\/sup><\/a>. Bu i\u015flem neticesinde ise, inan\u0131lan\u0131n malvarl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f olurken, inanan ki\u015finin malvarl\u0131\u011f\u0131 ise ayn\u0131 oranda azalmaktad\u0131r[11]<\/sup><\/a>. Bu tasarruf i\u015flemi ile alaca\u011f\u0131 devralan s\u00f6z konusu hakka tek ba\u015f\u0131na sahip olmaktad\u0131r[12]<\/sup><\/a>. Bunun do\u011fal bir sonucu olarak ise inan\u0131lan, hak sahibi olman\u0131n t\u00fcm neticelerini kanuni yasaklamalar d\u0131\u015f\u0131nda kullanabilmektedir[13]<\/sup><\/a>. Bizim de kabul etti\u011fimiz \u00f6\u011fretideki bask\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f, kazand\u0131r\u0131c\u0131 i\u015flemin inan\u00e7l\u0131 i\u015flemin esas unsuru oldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131 ile inan\u00e7 s\u00f6zle\u015fmesi ile tasarruf i\u015fleminin bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olu\u015fturdu\u011funu ifade etmektedir[14]<\/sup><\/a>. Kanaatimizce inan\u00e7l\u0131 i\u015flemin esas kabul\u00fcn\u00fcn, bir hakk\u0131n inan\u00e7 ili\u015fkisi i\u00e7erisinde devredilmesi olmas\u0131 nedeni ile tasarruf i\u015flemi inan\u00e7 i\u015fleminden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecektir. Aksi g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ise; tasarruf i\u015flemi inan\u00e7 i\u015fleminin konusunu devir borcu oldu\u011fu i\u00e7in, tasarruf i\u015flemi, inan\u00e7 i\u015fleminin kurulmas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r[15]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Tasarruf i\u015flemi ile birlikte, inan\u00e7l\u0131 i\u015flemin di\u011fer bir esas unsuru inan\u00e7 s\u00f6zle\u015fmesidir[16]<\/sup><\/a>. \u0130nan\u00e7 s\u00f6zle\u015fmesi pozitif d\u00fczenlemelerde mevcut de\u011fildir[17]<\/sup><\/a>. Bu s\u00f6zle\u015fme taraflar\u0131n i\u00e7 ili\u015fkide kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 usullerin d\u00fczenlendi\u011fi bor\u00e7land\u0131r\u0131c\u0131 i\u015flemdir[18]<\/sup><\/a>. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda inan\u00e7l\u0131 i\u015flemin sebep unsurunu olu\u015fturdu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r[19]<\/sup><\/a>. Bu s\u00f6zle\u015fme ayn\u0131 zamanda inan\u00e7 konusu \u015fey \u00fczerinde idare, kullanma gibi hususlar\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ve sona erme nedenlerini belirlemektedir[20]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/a>2)\u00a0 Teminaten Temlikin \u0130nan\u00e7l\u0131 \u0130\u015flemin Bir T\u00fcr\u00fc Olarak De\u011ferlendirilmesi<\/p>\n <\/p>\n \u00d6ncelikle belirtmek gerekir ki, inan\u00e7l\u0131 i\u015flemler pozitif d\u00fczenlemeye sahip olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tasnifi \u00f6\u011fretideki g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Ancak bu hususta T\u00fcrk Hukuk doktrininde bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi mevcut de\u011fildir. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n esas konusu teminat amac\u0131 ile alaca\u011f\u0131n temliki olmas\u0131 sebebiyle biz inan\u00e7l\u0131 i\u015flemlerin t\u00fcm \u00e7e\u015fitlerine de\u011finmeyece\u011fiz, teminaten temlikin bask\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kabul\u00fc ile i\u00e7inde bulundu\u011fu takip edilen ama\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan tasnif s\u0131n\u0131f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinden de\u011ferlendirece\u011fiz.<\/p>\n <\/p>\n \u0130fade etti\u011fimiz gibi T\u00fcrk doktrininde inan\u00e7l\u0131 i\u015flemlerin tasnifi bak\u0131m\u0131ndan bask\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f takip edilen ama\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan yap\u0131lan ayr\u0131md\u0131r[21]<\/sup><\/a>. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, inan\u00e7l\u0131 i\u015flemlerin kendi i\u00e7erisinde saf inan\u00e7l\u0131 i\u015flemler ve karma inan\u00e7l\u0131 i\u015flemler olarak ikiye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz[22]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n \u0130nanan veya inanan taraf\u0131ndan belirlenen ki\u015filer yarar\u0131na yap\u0131lan inan\u00e7l\u0131 i\u015flemler saf inan\u00e7l\u0131 i\u015flemler olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r[23]<\/sup><\/a>. Bu t\u00fcr inan\u00e7l\u0131 i\u015flemlerde inan\u0131lan inan\u00e7 konusu hakk\u0131, inanan\u0131n veya s\u00f6zle\u015fmede belirlenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015fi yarar\u0131na elinde bulundurmaktad\u0131r[24]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Saf inan\u00e7l\u0131 i\u015flemler uygulamada \u00f6zellikle alaca\u011f\u0131n veya ticari senetlerin tahsili amac\u0131 ile inan\u00e7l\u0131 devri ile y\u00f6netim amac\u0131yla yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r[25]<\/sup><\/a>. \u00d6\u011fretideki genel g\u00f6r\u00fc\u015f uyar\u0131nca saf inan\u00e7l\u0131 i\u015flemlerde vekalet s\u00f6zle\u015fmesi h\u00fck\u00fcmleri k\u0131yasen uygulanmal\u0131d\u0131r[26]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Karma inan\u00e7l\u0131 i\u015flemlerde, saf inan\u00e7l\u0131 i\u015flemlerden farkl\u0131 olarak, as\u0131l olarak g\u00f6zetilen hakk\u0131n veya alaca\u011f\u0131n devredildi\u011fi inan\u0131lan\u0131n menfaati ve iradesidir[27]<\/sup><\/a>. Dolay\u0131s\u0131 ile, bir hakk\u0131n veya alaca\u011f\u0131n, inan\u0131lan\u0131n menfaati ve iradesi do\u011frultusunda kendisine inan\u00e7l\u0131 olarak devredilmesi ile karma inan\u00e7l\u0131 i\u015flemler meydana gelmektedir[28]<\/sup><\/a>. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n giri\u015finde de ifade etti\u011fimiz \u00fczere, \u00f6zellikle inanan\u0131n, krediye verilecek teminat noktas\u0131nda; inanan\u0131n ipotek gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teminat\u0131 g\u00f6sterememesi, rehin \u015feklinde kurulacak teminat\u0131n da inan\u0131lan taraf\u0131ndan kabul edilmemesi durumunda art\u0131k hukuken mevcut bir alaca\u011f\u0131n teminat ama\u00e7l\u0131 olarak inan\u00e7l\u0131 devredilmesinden ba\u015fka hukuki bir yol kalmayacakt\u0131r[29]<\/sup><\/a>. Bu noktada \u00f6zellikle uygulamada, karma inan\u00e7l\u0131 i\u015flemlerin, teminat ama\u00e7l\u0131 alacak devri, teminat ama\u00e7l\u0131 m\u00fclkiyet devri ile teminat ama\u00e7l\u0131 ciro \u015feklinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz[30]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere karma inan\u00e7l\u0131 i\u015flemler teminat amac\u0131 ile kurulmaktad\u0131r[31]<\/sup><\/a>.\u00a0 Ancak rehin\/ipotek gibi teminatlardan farkl\u0131 olarak, buradaki devir, ger\u00e7ek bir i\u015flem olmas\u0131 neticesinde, gerek i\u00e7 i\u015flemde gerek d\u0131\u015f i\u015flemde inan\u0131lan hakk\u0131n ger\u00e7ek sahibi olmaktad\u0131r[32]<\/sup><\/a>. Ancak inan\u0131lan bu hakk\u0131; i\u00e7 ili\u015fkide mevcut olan inan\u00e7 anla\u015fmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, yani teminat amac\u0131yla kullanabilecek ve faydalanabilecektir[33]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n En nihayetinde, alaca\u011f\u0131n teminat amac\u0131 ile devri, bir kimsenin, bir di\u011fer kimseye, ona kar\u015f\u0131 olan borcununun teminat alt\u0131na al\u0131nabilmesi i\u00e7in, devri hukuken m\u00fcmk\u00fcn bir hakk\u0131n\u0131 yahut bir alaca\u011f\u0131n\u0131 devretti\u011fi, devredilen ki\u015finin de bu devrin konusunu teminat kavram\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kullanmay\u0131, borcun yerine getirilmemesi durumunda bu alacaktan yararlanmay\u0131, borcun son bulmas\u0131 halinde bu bu alaca\u011f\u0131 devredene tekrar temell\u00fck etmeyi \u00fcstlendiren s\u00f6zle\u015fmelerdir[34]<\/sup><\/a>. Bunun sonucu olarak alaca\u011f\u0131 devreden, art\u0131k bu alaca\u011fa ili\u015fkin tasarruf yetkisini kaybetmi\u015f olurken, devralan ise, bu hakk\u0131 s\u00f6zle\u015fmede belirlenen s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde kullanabilme yetkisine, bor\u00e7 \u00f6dendi\u011finde tekrar devredene temell\u00fck etmek \u015fart\u0131 ile sahip olmaktad\u0131r[35]<\/sup><\/a>. G\u00f6r\u00fclmektedir ki, teminaten temlik, inanan\u0131n yarar\u0131na yap\u0131lan karma inan\u00e7l\u0131 i\u015flemlerdendir[36]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n \u0130fadeden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, teminat ama\u00e7l\u0131 alaca\u011f\u0131n temlikinde \u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fki bulunmaktad\u0131r. Bu \u00fc\u00e7l\u00fc ilis\u0327kinin bir k\u00f6\u015fesinde alacag\u0306\u0131n\u0131 teminat amac\u0131 ile devreden, ikinci k\u00f6\u015fesinde temlik edilen alacag\u0306\u0131n bor\u00e7lusu, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u00f6\u015fesinde ise teminat konusu alacag\u0306\u0131 inan\u00e7l\u0131 olarak devralan inan\u0131lan bulunmaktad\u0131r[37]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Bu devir \u00f6yle bir devirdir ki; teminat amac\u0131 ile olsa da devralan, s\u00f6z konusu alacaktan tam hak sahibi olacak \u015fekilde hak iktisap etmektedir[38]<\/sup><\/a>. Bu tam hak iktisab\u0131 neticesinde, devreden ki\u015finin elinde; sadece bir nisbi hak kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in burada art\u0131k teminat ile alacak aras\u0131nda, teminat\u0131n esas maksad\u0131n\u0131 a\u015fan bir hukuki yap\u0131 s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r[39]<\/sup><\/a>. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda devralan\u0131n, teminaten temlik sonucunda alaca\u011f\u0131 tam anlam\u0131yla iktisap etmesi, \u015f\u00fcphesiz bir di\u011fer teminat \u00e7e\u015fidi olan rehin hakk\u0131ndan \u00e7ok daha avantajl\u0131 olacakt\u0131r. Nitekim alacak \u00fczerinde kurulan rehin hakk\u0131, rehinli alacakl\u0131ya sadece paraya \u00e7evirme yetkisini vermektedir[40]<\/sup><\/a>. Teminaten temlikte ise devralan bu hak ile her t\u00fcrl\u00fc tasarruf yetkisine sahip olmakta ve s\u0131n\u0131rs\u0131z olarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilmektedir[41]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Alaca\u011f\u0131n devredilmesi suretiyle teminat alt\u0131na al\u0131nan borcun \u00f6denmemesi durumunda ise,\u00a0 devralan alaca\u011f\u0131n\u0131 tahsil ederek, esas bor\u00e7tan do\u011fan alaca\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar[42]<\/sup><\/a>. Di\u011fer bir deyi\u015fle, borcun \u00f6denmemesi halinde devralan\u0131n alaca\u011f\u0131 tekrar devredene iade y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ortadan kalkacakt\u0131r[43]<\/sup><\/a>. Devralan, s\u00f6z konusu alaca\u011f\u0131 tahsil edebilir veya satarak paraya \u00e7evirir. Elde etti\u011fi miktar kadar borcu sona erdirir. Tahsil edilen alacak veya satarak paraya \u00e7evrilen de\u011fer borcun miktar\u0131ndan fazla ise kalan k\u0131s\u0131m i\u00e7in devralan\u0131n iade y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc do\u011facakt\u0131r[44]<\/sup><\/a>. Borcun \u00f6denmedi\u011fi takdirde, devredilen alaca\u011f\u0131n devralanda kalaca\u011f\u0131na ili\u015fkin anla\u015fmalar da lex commisoria yasa\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r[45]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/a>2)\u00a0\u00a0 Teminaten Temlikin Konusu<\/p>\n <\/p>\n Alaca\u011f\u0131n teminat ama\u00e7l\u0131 temlike, mevcut alacaklar, \u015farta ve s\u00fcreye ba\u011fl\u0131 alacaklar ve m\u00fcstakbel alacaklar konu edilebilmektedir[46]<\/sup><\/a>. G\u00f6r\u00fcnen o ki kanunen ve s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerince devri yasaklanmam\u0131\u015f olmak \u00fczere her alacak temlikin, dolay\u0131s\u0131 ile inan\u00e7l\u0131 i\u015flemin konusunu olu\u015fturabilmektedir[47]<\/sup><\/a>. Bunun do\u011fal sonucu olarak alacak niteli\u011fi ta\u015f\u0131mayan haklar\u0131n, teminaten temlike konu olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir[48]<\/sup><\/a>. Bu alacak s\u00f6zle\u015fmeden, haks\u0131z fiilden, sebepsiz zenginle\u015fmeden ve borcun di\u011fer kaynaklar\u0131ndan do\u011fmu\u015f olabilir[49]<\/sup><\/a>. Temlik konusu bor\u00e7 uygulamada s\u0131kl\u0131kla para olarak g\u00f6r\u00fcnse de bu \u015fart de\u011fildir[50]<\/sup><\/a>. Bunlarla birlikte ayni haklar, yenilik do\u011furan haklar, aile\u00a0 ve miras hukukundan kaynakl\u0131 \u015fahsa s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 haklar kendi devir usullerine g\u00f6re ya da devredilebilir nitelikte olmamalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc teminaten temlikin konusu olamayacakt\u0131r[51]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Teminaten temlikin konusu hususunda de\u011finmemiz gereken bir husus da rehin h\u00fck\u00fcmleri ile ili\u015fkisidir. Bu noktada rehin h\u00fck\u00fcmlerinin k\u0131yasen uygulanabilmesi i\u00e7in teminaten temlikin konusunun \u00fczerinde rehin kurulabilecek bir hak olmas\u0131 \u015fartt\u0131r[52]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n TBK m. 135 uyar\u0131nca alacakl\u0131 ve bor\u00e7lu s\u0131fat\u0131n\u0131n birle\u015fmesi sonucu bor\u00e7 sona erer. Bunun bir sonucu olarak da inan\u0131lan, kendisinin bor\u00e7lu oldu\u011fu bir alaca\u011f\u0131 devralamamaktad\u0131r[53]<\/sup><\/a>. Pratikte bu durum \u00f6zellikle bankac\u0131l\u0131k uygulamas\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir. Nitekim bankadan alacakl\u0131 olan bir ki\u015fi, bu alaca\u011f\u0131n\u0131 tekrar bankaya devretti\u011finde alacakl\u0131 ve bor\u00e7lu s\u0131fat\u0131 birle\u015fmektedir. Bu nedenle banka m\u00fc\u015fterisinden olan alaca\u011f\u0131n\u0131 teminaten temlik edememektedir[54]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Daha \u00f6nceden devredilmi\u015f bir alacak bak\u0131m\u0131ndan ise art\u0131k devredenin malvarl\u0131\u011f\u0131ndan bu hakk\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011fu ve tasarruf yetkisini kaybetti\u011fi i\u00e7in -\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyi niyetli olmas\u0131nda dahi- yapaca\u011f\u0131 ikinci devir ge\u00e7ersizdir[55]<\/sup><\/a>. B\u00f6yle bir durumda, daha \u00f6nceden temlik edilen ki\u015fiye yap\u0131lan tasarruf i\u015flemi ge\u00e7erli say\u0131lmaktad\u0131r[56]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/a>3)\u00a0\u00a0 Benzer \u0130\u015flemlerden Ayr\u0131m\u0131<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Teminaten temlik ile alacak rehninin benzer hususlar ihtiva etti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Nitekim her iki i\u015flem de do\u011frudan alaca\u011f\u0131n ifas\u0131 ile ilgili olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ana alaca\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile ilgilenmemekte ve alacakl\u0131ya borcun \u00f6denmemesi noktas\u0131nda bir teminat vermektedir[57]<\/sup><\/a>. Bu noktadan benzerlik ilk bak\u0131\u015fta g\u00f6ze \u00e7arpsa da, aralar\u0131nda b\u00fcy\u00fck farklar bulunmaktad\u0131r. En nihayetinde hak veya alacak rehni, alacakl\u0131ya, bor\u00e7 \u00f6denmedi\u011fi takdirde \u00fczerinde rehin kurulan hak veya alaca\u011f\u0131 icra yolu ile para \u00e7evirerek tatmin edilmesi imkan\u0131n\u0131 verirken[58]<\/sup><\/a>; teminaten temlik ise, alacak ba\u015fka bir alaca\u011f\u0131n teminat\u0131 olmak \u00fczere devralana topyek\u00fcn devrolur[59]<\/sup><\/a>. Bunun bir sonucu olarak da, inan\u0131lan, borcun \u00f6denmedi\u011fi takdirde, temlike konu alaca\u011f\u0131 cebri icraya dayanmadan paraya \u00e7evirebilecektir[60]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere teminat ama\u00e7l\u0131 temlikle rehin aras\u0131ndaki esas ayr\u0131m noktas\u0131, rehnin esas alaca\u011f\u0131 garanti etmesi nedeniyle fer\u2019i niteli\u011fe sahip olmas\u0131[61]<\/sup><\/a>, teminaten temlikin ise bu haktan \u00e7ok daha geni\u015f bir hak vermesidir[62]<\/sup><\/a>. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda teminaten temlik, teminat alan alacakl\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan rehinli alacakl\u0131n\u0131n durumundan daha yararl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir[63]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Rehin kurulunca malik m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc kaybetmez, alacakl\u0131 sadece rehnin paraya \u00e7evrilmesi imkan\u0131n\u0131 elde eder[64]<\/sup><\/a>. Teminaten temlikte ise, yukar\u0131da da bahsedildi\u011fi \u00fczere[65]<\/sup><\/a> tam hak iktisab\u0131 bulunmaktad\u0131r. Burada art\u0131k her ne kadar taraflar aras\u0131ndaki anla\u015fma gere\u011fi inan\u00e7 ile devralan i\u00e7in teminat s\u00fcresince hakk\u0131 teminat d\u0131\u015f\u0131nda kullanmama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc varsa da, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 bu tam hak iktisab\u0131 gere\u011fi inan\u00e7 anla\u015fmas\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir[66]<\/sup><\/a>. Bu nedenle teminaten temlikte, mal\u0131n her an \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyi niyeti ile iktisap edilme rizikosu mevcuttur[67]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Rehin verilen hakk\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn kaybolmamas\u0131n\u0131n bir di\u011fer sonucu da, rehin verenin, rehinli alacak \u00fczerinde tasarruf yetkisini kullanabilmeye devam etmesidir[68]<\/sup><\/a>. Fakat alaca\u011f\u0131n teminat amac\u0131yla devrinde, alacak, devredenin malvarl\u0131\u011f\u0131ndan tam olarak \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in; rehin tesis edenden farkl\u0131 olarak, devredenin tasarruf yetkilerini de kaybetmesine sebep olmaktad\u0131r.[69]<\/sup><\/a><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Bor\u00e7lu, baz\u0131 hallerde s\u00f6zle\u015fmede kararla\u015ft\u0131r\u0131lan edimin ifas\u0131ndan farkl\u0131 bir \u015fey sunabilmektedir. Bu durumlarda bor\u00e7lu, borcun konusundan daha farkl\u0131 bir edimin ifas\u0131n\u0131 arzularken, borcun teminat\u0131 yerine ifa hedeflerse ifa u\u011fruna ya da ifa yerine edimde bulunmu\u015f olur[70]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n \u0130fa yerine edimde borcun konusunu olu\u015fturan edimden daha farkl\u0131 bir \u015fey verilerek bor\u00e7 sona ererken, ifa u\u011fruna edimde ise, bu esas bor\u00e7tan farkl\u0131 olarak ifa edilen \u015fey paraya \u00e7evrilmek suretiyle alacakl\u0131 tatmin edilmektedir[71]<\/sup><\/a>. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi her iki i\u015flemde esas unsur ifay\u0131 sa\u011flamak iken, teminaten temlikte ifaya y\u00f6nelme de\u011fil alaca\u011f\u0131n teminat alt\u0131na al\u0131nma amac\u0131 g\u00fcd\u00fclmektedir[72]<\/sup><\/a>. Ger\u00e7ekten de ifa u\u011fruna edimde esas ama\u00e7 edimin paraya \u00e7evrilip alacakl\u0131n\u0131n tatmini sa\u011flamak iken teminaten temlikte her ne kadar b\u00f6yle bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck do\u011fsa da[73]<\/sup><\/a>, taraflar\u0131n esas amac\u0131 alaca\u011f\u0131 teminat alt\u0131na almakt\u0131r[74]<\/sup><\/a>. Ancak, her ne kadar ba\u015flang\u0131\u00e7taki ama\u00e7lar\u0131 farkl\u0131 olsa da, borcun \u00f6denme zaman\u0131 gelmi\u015f fakat \u00f6denmemi\u015fse, teminaten temlik, alaca\u011f\u0131n tahsili ile ifay\u0131 hedef tutan bir amaca da kavu\u015fabilmektedir[75]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n \u0130nan\u00e7l\u0131 i\u015flemler, inan\u00e7 anla\u015fmas\u0131 ve inan\u00e7 konusu hakk\u0131n veya alaca\u011f\u0131n inan\u0131lana kazand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tasarruf i\u015fleminden olu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir[76]<\/sup><\/a>. Bu itibarla, bahsedilen inan\u00e7 anla\u015fmas\u0131 taraflar\u0131n i\u00e7 ili\u015fkilerini ilgilendiren ve s\u00f6z konusu hakk\u0131n sadece teminat maksad\u0131 ile kullanma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc do\u011furan ve gerekti\u011finde paraya \u00e7evrilmesinin yolunu a\u00e7an bir anla\u015fma oldu\u011fu sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r[77]<\/sup><\/a>. Bu anla\u015fmas\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131na gerek yoktur[78]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Elbette burada inan\u0131lan ki\u015finin, bahsedilen g\u00fcven ili\u015fkisini bozarak, \u00f6deme yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen s\u00f6z konusu alaca\u011f\u0131 tekrar inanana temlik etmemesi de m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Nitekim yukar\u0131da da ifade etti\u011fimiz \u00fczere burada tam bir hak tesisi s\u00f6z konusudur. Ancak burada bahsedilen inan\u00e7 anla\u015fmas\u0131\u00a0 da zaten devredenin bu ihtimalin her zaman bilincinde olmas\u0131 ancak bunun ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fine y\u00f6nelik duydu\u011fu g\u00fcveni tan\u0131mlamaktad\u0131r[79]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n Bir tasarruf i\u015flemi olmas\u0131 neticesinde, alacak ge\u00e7erli bir sebebe dayanmadan temlik edilemez[80]<\/sup><\/a>.\u00a0 Kanunda, bu sebepler s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli bir nedenin olmas\u0131 sebep a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli say\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r<\/a>G\u0130R\u0130\u015e<\/h3>\n
<\/a>A) \u0130NAN\u00c7LI \u0130\u015eLEM KAVRAMI VE TEM\u0130NATEN TEML\u0130K \u0130LE \u0130L\u0130\u015eK\u0130S\u0130<\/h4>\n
<\/a>1)\u00a0 Genel Olarak \u0130nan\u00e7l\u0131 \u0130\u015flem Kavram\u0131<\/h5>\n
\n
<\/a>\u00a0a) Saf \u0130nan\u00e7l\u0131 \u0130\u015flemler<\/h6>\n<\/li>\n<\/ol>\n
\n
<\/a>b) Karma \u0130nan\u00e7l\u0131 \u0130\u015flemler<\/h6>\n<\/li>\n<\/ol>\n
<\/a>B) TEM\u0130NATEN TEML\u0130K\u0130N TANIMI, KONUSU VE BENZER \u0130\u015eLEMLERDEN AYRIMI<\/h4>\n
<\/a>\u00a01) Teminaten Temlike Genel Bir Bak\u0131\u015f<\/h5>\n
\n
\n
\n
\n