Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı – Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü tarafından 1 Ekim 2024 tarihinde yapılan duyuruda, Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin ek maddesi uyarınca uygulanan “Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri“nin, aynı Yönetmeliğin 22’nci maddesine dayanarak güncellendiği belirtilmiştir.
Bu kapsamda, 1 Ekim 2024 itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle birlikte, çalışma izni değerlendirme kriterlerinde istihdam, mali yeterlilik ve ücret gibi önemli alanlarda revizyon yapılmıştır. Ayrıca, sektör, meslek veya iş temelinde yeni düzenlemeler getirilmiştir.
Diğer taraftan, teknoloji alanında kritik uzmanlıklara sahip yetenekler ile yenilikçi iş modelleri ve teknolojiye dayalı çalışmaları olan tekno girişimlere özel bir davet programı olan TÜRKİYE TECH VISA programına ilişkin de bir duyuru paylaşılmıştır.
.A) Genel Değerlendirme Kriterleri
İstihdam:
Son yıl net satış tutarı en az 50.000.000 Türk Lirası olan işyerinde istihdam edilecek beş yabancıya kadar istihdam kriteri istisnası* uygulanacaktır.
Bir diğer ifade ile, beş yabancıya kadar Türk istihdam etme şartı uygulanmayacaktır. Beşinci yabancıdan sonra istihdam kriteri aranmaya başlanacaktır.
Bu kriteri karşılamayan işyerleri için istisna sağlanmayacak olup, adına çalışma izni başvurusu yapılan yabancının çalışacağı işyerinde, istihdam edilmek istenilen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esas olmayı sürdürecektir.
*İstisna: Kural olarak her yabancı için beş Türk istihdamı zorunluluğu mevcuttu; yeni uygulamada yukarıda açıklandığı gibi belli şartlar altında firmalara getirilen istisnaya atıf yapılmaktadır.
Mali Yeterlilik:
Bilanço esası usulüne tabi yeni kurulan (henüz yılsonu bilançosu ve yıllık gelir tablosu düzenlenmemiş olan) işyerleri için, işyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması gerekecektir.
Bilanço esası usulüne tabi ve faaliyette olan (en az bir yılsonu bilançosu ve yıllık gelir tablosu düzenlemiş olan) işyerleri ve bilanço esası usulüne tabi işyerlerinin kurmuş oldukları adi ortaklıklar için, aşağıdaki revizyonlar yapılmıştır:
Ödenmiş Sermaye (Eski): En az 100.000,00 TL
Ödenmiş Sermaye (Yeni): En az 500.000,00 TL
YA DA
Net Satış Tutarı (Eski): 800.000,00 TL
Net Satış Tutarı (Yeni): 8.000.000,00 TRY
YA DA
İhracat (Eski): En az 250.000,00 Amerikan Doları
İhracat (Yeni): En az 150.000,00 Amerikan Doları
Yeni düzenlemeye göre, ödenmiş sermaye ve net satış tutarı eşiği yükseltilmiş; ihracat eşiği ise düşürülmüştür.
Not: Mali yeterlilik düzenlemesi 01.01.2025 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Bu tarihe kadar yapılacak başvurularda tüm kriterlerin alt limiti baz alınacaktır, başka bir deyişle:
01.01.2025 tutarına kadar yapılacak çalışma izni başvurularında ödenmiş sermaye en az 100.000,00 TL ya da net satış tutarı en az 800.000,00 TL ya da ihracat tutarı en az 150.000,00 USD olmalıdır (eski mevzuattaki 250.000,00 USD sınırı uygulanmayacaktır; limit Ocak 2025 beklenmeden düşürülmüştür.
Ücret
Yabancıya ödenecek ücret konusunda, çalışma izni başvurusu tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan asgari brüt ücret baz alınarak aşağıdaki revizyonlar yapılmıştır:
| Unvan | Eski uygulamaya göre ödenecek minimum tutar (brüt) | Yeni uygulamaya göre ödenecek minimum tutar (brüt) |
| Üst düzey yönetici ve pilotlar | Asgari ücretin 6.5 katı | Asgari ücretin 5 katı |
| Mühendis ve mimarlar | Asgari ücretin 4 katı | Asgari ücretin 4 katı |
| Diğer yöneticiler | Asgari ücretin 4 katı | Asgari ücretin 3 katı |
| Uzmanlar | Asgari ücretin 3 katı | Asgari ücretin 2 katı |
| Diğer meslekler | Asgari ücretin 1.5 katı | Asgari ücret |
| Ev hizmetlileri | Asgari ücret | Asgari ücret |
İstihdam ve mali yeterlilik kriteri istisnası:
Başvuru tarihi itibarıyla son beş yılda 3 yıl boyunca Türkiye’de öğrenci türü hariç ikamet izni ile, çalışma izni ile ve uluslararası koruma kapsamı dahilinde bulunmuş kişiler; istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinden muaf tutulacaktır.
- İstisna, 3 yabancı çalışan ile sınırlıdır.
- Yabancı çalışanların sayısı, Türk çalışanların sayısından fazla olamaz. 3 yabancının istihdam edildiği işyerinde, en az 3 Türk istihdam edilmelidir.
3’ten fazla yabancı istihdam edilecekse, 4. ve sonraki her yabancı istihdamı için istihdam ve mali yeterlilik kriteri aranacaktır.
Sektör, Meslek veya İş Temelinde İstihdam Kriterleri:
- Bilişim Sektörü:yazılım geliştirme uzmanlığı, veri tabanı uzmanlığı, mobil yazılım uzmanlığı gibi uzmanlık gerektiren iş, meslek veya görevlere ilişkin çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmayacaktır. İstisna en fazla 2 yabancı ile sınırlıdır.
- Ev Hizmetleri Sektörü:Yeni düzenleme kapsamında, yurtdışından çalışma izni başvurusu yaparak Türkiye’de istihdam edilen ev hizmetlisi yabancı, yurtiçinde 6 ay boyunca başka bir işverenliğe geçiş yapamaz.
- İleri Teknoloji Gerektiren Sektörler: Ülke ekonomisine yüksek katkı yapacağı veya yüksek sayıda istihdam yaratacağı taahhüt edilen nitelikli yatırımlar ile ileri teknoloji gerektiren işlerde veya işin niteliği itibarıyla aynı vasıflarda Türk vatandaşı uzmanın bulunmadığı hallerde genel değerlendirme kriterleri kısmen veya tamamen uygulanmayabilir.
Ar-Ge Merkezi belgesi veya tasarım merkezi belgesi olan şirketlerde Ar-Ge, yenilik ve tasarım personeli olarak çalışacak yabancılar ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında çalışacak yabancılar adına yapılan çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü aranır ve başvurularının değerlendirilmesinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.
- Kamu Projeleri:Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde çalışacak ve kamu sözleşmesi ve ihaleleri aracılığıyla faaliyette bulunacak işyerlerinde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularında istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz
Şirket Ortağı Yabancılara İlişkin Değerlendirme Kriterleri:
Yeni işyeri açan veya bir işyerine ortak olan yabancı adına yapılan çalışma izni başvurusunun değerlendirilmesinde:
– Mali kriter: Ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması koşuluyla, yabancının sermaye tutarının en az 500.000 TL (eski uygulamaya göre 40.000 TL idi) olması ve ortaklık payının en az %20 şartı aranır.
– İstihdam kriteri: Değişim uygulanmamıştır; 5 Türk istihdamı kriteri yalnızca çalışma izninin son 6 ayı için aranacaktır.
Yabancı ortağın sermaye payının 100.000 USD olması durumunda, mali kriterler ve istihdam kriterleri uygulanmayacaktır.
Not: 01.01.2025 tarihine kadar, yabancının sermaye tutarının en az 40.000 TL olması yeterli olacaktır. Yeni uygulamada belirtilen tutar olan 500.000 TL sermaye şartı, 01.01.2025 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecektir.
Çalışma izni kriterlerinden muaf olan yabancılarda genel olarak bir değişim bulunmamaktadır.
- B) TÜRKİYE TEKNOLOJİ VİZESİ
1) 3 Yıllık Çalışma İzni
Tech Visa kapsamında Türkiye’ye yatırım yapacak yabancıların, çalışanlarını da rahatlıkla getirebilmesi hedeflenmektedir. Uygulanacak istisnalar hem şirket ortağı yabancılar hem de yabancı çalışanlar için geçerlidir.
2) Teknoparklarda Ofis İmkanı
Tech Visa kapsamında, Türkiye genelindeki yaklaşık 100 teknoparktan en uygun olanında yer alınması adına gerekli kolaylık sağlanacağı belirtilmektedir.
3) Türkiye Tech Visa Fonu
Türkiye Tech Visa Programı’na dahil olan startupların finansmanı konusunda kolaylık sağlanacağı belirtilmektedir.
4) Devlet Desteklerinden Yararlanma
Proje finansmanı, markalaşma desteği, yurt dışı pazarlara tanıtım desteği gibi hibe bazlı desteklerin sağlanacağı bildirilmiştir. Tech Visa kapsamında Türkiye’ye gelen tekno girişimler ihtiyaç duyduklarında bu fonlara kolayca başvuru imkanına sahip olabilecektir.
5) Vergi Muafiyetleri
Katma değer vergisi, kurumlar vergisi, gümrük vergisi ve gelir vergisi mevzuatlarında çeşitli teşvikler öngörülmektedir. İşveren ve çalışanlar, ilgili teşviklerden yararlanabilecektir.
6) Sağlık Sisteminden Ücretsiz Yararlanma
Teknoloji firmalarının çalışanlarının sosyal güvenlik sigorta primleri devlet tarafından karşılanacaktır. Bu sayede, çalışanlar kamu hastanelerinden ücretsiz yararlanır pozisyonda olacaklar.
