28 Haziran 2022 Tarihli Resmî Gazete ’de Yayımlanan 7413 Sayılı Kanun ile Noterlere De Taşınmaz Satış Sözleşmesi Yapma Yetkisi Tanındı

28 Haziran 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “7413 SAYILI HÂKİMLER VE SAVCILAR KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN” ile 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun muhtelif maddelerinde değişiklik yapılmıştır. Böylelikle gayrimenkul alım ve satım işlemleri tapu sicil müdürlükleri dışında noterliklerde de yapılabilecek. Resmi Gazete ilanının ilgili kısımları, hükümlerin açıklamaları ile beraber aşağıdaki gibidir:

 

İÇERİK

 

MADDE 11- 1512 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

“3. Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi yapmak ve bu sözleşmeyi taraflardan birinin talep etmesi, harç ve giderleri ödemesi hâlinde tapu bilişim sistemi vasıtasıyla tapu siciline şerh vermek, taşınmaz satış sözleşmesi yapmak,”

 

İşbu hükmün “Noterlerin görevleri”nin düzenlendiği 1512 sayılı Kanun maddesine eklenmesi ile beraber noterlere de taşınmaz satış sözleşmesi yapma yetkisi verilmiştir.

 

MADDE 12- 1512 sayılı Kanuna 61 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“Taşınmaz satış sözleşmesi:

MADDE 61/A- Taşınmaz satış sözleşmesi noterler tarafından da yapılabilir.

Noterler, taşınmaz satış başvurusu üzerine başvuru belgesi düzenler, taşınmaz üzerindeki her türlü kısıtlamaları dikkate alır ve taşınmaz satışıyla ilgili diğer kanunlarda yer alan sınırlamalar ile usul ve esasları gözetir.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce tapu kayıt örneği ve diğer belgeler tapu bilişim sistemi vasıtasıyla noterlerle paylaşılır. Taşınmaza ilişkin kayıt ve belgelerin eksik olması hâlinde ilgili tapu müdürlüğünden eksik olan hususlar bu sistem üzerinden talep edilir ve eksiklikler tapu müdürlüğünce giderilerek sisteme aktarılır. Noterlerce hak sahibi belirlendikten ve taşınmazın satışına engel hukuki bir durumun bulunmadığı tespit edildikten sonra taşınmaz satış sözleşmesi yapılır.

Satış sözleşmesi taraflarca imzalandığı anda noter, tapu bilişim sisteminden yevmiye numarası alarak sözleşmeyi bu sisteme kaydeder. Sözleşmenin sisteme kaydından sonra tapu müdürlüğünce taşınmazın tapu siciline tescili sağlanır. Satış sözleşmesi ile diğer belgeler, noter tarafından sisteme aktarılır ve fiziki olarak arşivlenir.

 

Eklenen bu madde ile noterler tarafından yapılacak taşınmaz satış sözleşmesi işlemi süreci açıklanmıştır.

 

İşbu düzenlemeye göre noterler Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce tapu kayıt örneği ve diğer belgelerin tapu bilişim sistemi üzerinden kendileriyle paylaşılmasıyla taşınmazlara ilişkin kayıt ve belgeleri inceleyebilecek, böylelikle taşınmaz satımı hususunda satışa engel durumun bulunup bulunmaması, hak sahibinin tespiti gibi gerekli incelemeleri yapabileceklerdir. İnceleme sonucunda taşınmaz satışına engel bir durumun olmaması halinde noterler, taşınmaz satış sözleşmesini düzenleyip tapu bilişim sistemine işbu sistemden yevmiye numarası alarak kaydedebilecekler.

 

Sözleşmenin sisteme kaydı işlemini takiben tapu müdürlüğü taşınmazın tapu siciline tescilini sağlayacaktır.

 

Noterler, taşınmaz satış sözleşmesiyle ilgili işlemleri bizzat yaparlar.

Tapu kayıt örneği ve diğer belgelerden hak sahibinin belirlenememesi veya satışa engel hukuki bir durumun varlığı hâlinde noterlerce satış işlemi gerçekleştirilmez.

Noterler tarafından yapılacak taşınmaz satış sözleşmelerinden yalnızca 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı tarifenin “I-Tapu işlemleri” başlıklı bölümünün (20) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca tapu harcı alınır. Bu işlemler için 492 sayılı Kanunun tapu harçlarına ilişkin hükümleri ve gerekli harcı tamamen almadan işlem yapan noterler hakkında aynı Kanunun 128 inci maddesi hükmü uygulanır.

Taşınmaz satış sözleşmeleri damga vergisinden ve bu işlemlere ilişkin düzenlenen kâğıtlar değerli kâğıt bedellerinden istisnadır.

Bu madde kapsamında yapılan işlemler karşılığında noter ücreti dışında herhangi bir ücret alınmaz. Noter ücreti taşınmazın değerine göre beş yüz Türk lirasından az ve dört bin Türk lirasından fazla olamaz ve ücret tarifesinde gösterilir. Bu miktarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılarak uygulanır.

Taşınmaz satış işlemleri için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü döner sermaye işletmesine gelir kaydedilmek üzere hizmet bedeli alınır ve bu işlemler sebebiyle noterlere herhangi bir pay veya aidat ödenmez.

 

Kanun’a göre, noterler tarafından yapılacak taşınmaz satışı işlemlerinde

  • 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli 4 sayılı tarifenin “Tapu işlemleri” başlıklı bölümünün 20 numaralı fıkrasının a bendi uyarınca tapu harcı,
  • noter ücreti (taşınmazın değerine göre beş yüz Türk lirasından az ve dört bin Türk lirasından fazla olamaz ve ücret tarifesinde gösterilir) ve,
  • Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü döner sermaye işletmesine gelir kaydedilmek üzere hizmet bedeli kalemleri alınır.

 

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının mütalaası alınarak Adalet Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”

 

MADDE 13- 1512 sayılı Kanunun 162 nci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve maddenin mevcut ikinci fıkrasında yer alan “birinci fıkra” ibaresi “birinci ve ikinci fıkralar” şeklinde değiştirilmiştir.

“Taşınmaz satış sözleşmesinin düzenlenmesinden dolayı oluşan zarardan noterler de sorumludur. Bu zararın Devlet tarafından ödenmesi hâlinde Devlet, sözleşmeyi düzenleyen notere rücu eder. Notere karşı açılacak davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.”

 

Taşınmaz satış sözleşmesinin noterlerde yapılabilmesine imkân tanımak suretiyle bu işlemlerin daha hızlı ve kolayca yapılabilmesini sağlamaya yönelik bu yeni düzenleme, 1 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe girecektir.

error: Bu içerik korumalıdır.